Zuid Afrika

                                                            

SPIOENKOP –  EXCLUSIEVE ZUID AFRIKAANSE WIJNEN UIT ELGIN, ZUID AFRIKA

Gemaakt door de Belg Koen Roose

In 2005 streek Koen Roose neer in de toen nog verlaten valley Elgin aan de zuidkust bij de Indische Oceaan. In 2010 werd de eerste oogst gerealiseerd en kwam zijn vrouw Lore ook definitief naar Zuid Afrika. Mijn sparing partner op mijn wijnreizen, Janna Rijpma, culinair wijnschrijver/entertainer van N.O.M.O.H.  www.nomoh.nl  bezocht hen in 2010. Zie verder haar hele verhaal over een onconventioneel wijnmakers echtpaar. 

De 1900 Chenin blanc 2015 kreeg van de meest toonaangevende gids John Platter 5 sterren: het hoogst haalbare. Hiermede werd de eerste kroon om hun werk gezet. Ik ontmoette Hannelore tijdens de Prowein in Düsseldorf in maart 2017. Daar heb ik de gehele rang doorgeproefd en was diep onder de indruk. Koen is een fanaat in wijn maken en dat proef je. Bovendien heeft hij een bijzondere slogan: Wijn begint in je hoofd. Hij wil sexy wijnen met inhoud maken. Geen alledaags gebeuren maar wijnen die in indruk maken en in het geheugen blijven hangen.

Vooral zijn reeks witte wijnen vind ik indrukwekkend. Hij maakt twee verschillende soorten Sauvignon blanc, drie prachtige Chenin blancs, en een bijzondere Riesling. Volgens Zuid Afrika specialisten (zoals Kasteel Engelenburg – Arjan Pleij) de beste Riesling  die in Zuid Afrika gemaakt wordt. Koen Roose is helemaal gek van Pinot Noir, de druif van de Bourgognes, waar ik ook zo verliefd op ben. Hij heeft nu twee oogsten Pinot Noir gemaakt en is zeker op de goede weg om deze wijn tot een grote wijn te laten uitgroeien. Maar de 2015 is nu al verrukkelijk, maar wat lichtvoetig.

De Pinotage is ook een verhaal apart. Pinotage is een kruising van Pinot Noir en Cinsault (Hermitage in het verleden genoemd).  Veel Pinotage wijnen hebben een rubberachtig karakter in smaak. Koen heeft het gepresteerd om in zijn Pinotage het Pinot Noir effect de boventoon te laten voeren.  De 2016 komt in het najaar van 2017 binnen. Uitzonderlijk goed, maar zeer beperkt.

De Sauvignon blancs zijn van uitzonderlijk niveau. Deze wijnen zijn een fantastische aanvulling op mijn assortiment. Temeer daar ik in Frankrijk geen goede Sauvignon blancs kan vinden: tenminste tegen een betaalbare prijs. Top Sancerre’s koop je niet onder de 35 euro en dat vind ik teveel.

De Chenin blanc kan zich ook meten met de grote wijnen uit de Loire. Vanaf de oogst 2016 heeft hij twee verschillende cuvée’s gemaakt, die beide voortreffelijk zijn. Ik kocht het restant van de sublieme 2015. Zie hieronder de proefnotities van de wijnen. De twee nieuwe cuvée’s van 2016 zijn vernoemd naar vrouwen die in de Boerenoorlog een belangrijke rol hebben gespeeld. Zo blijft Spioenkop herinneren aan deze belangrijke gebeurtenis in de geschiedenis van Zuid Afrika.

PROEFNOTITIES:
Alle wijnen worden met natuurlijke gisten gemaakt en er wordt niet geïrrigeerd of gespoten. Eigenlijk biologisch, maar zij zijn niet gecertificeerd.

 Spioenkop Sauvignon blanc 2014
Prachtig stuivend fruit, kruisbessen, maar delicaat.

Mooi geïntegreerd zuur, super balans in fruit en zuren en een zachte frisse finale met limoen.

Geen hout. Heel zuiver. Top. Echte eet-wijn. Voor nu en de komende 3 jaren.

 

 

 

 

 

Spioenkop 1900 Sauvignon blanc 2013
Van aangekochte druiven uit Stellenbosch, Botrivier en Elgin.

Veel opener in geur, wat aromatischer, meer tropisch fruit.

Aangename rondeur, beetje buxus. Meer doordrinkbaar. Meer geschikt als aperitief.  Geen hout.

 

 

 

 

 

Spioenkop Riesling 2016
Ingetogen geur. Komt nog wat jong over. Fijne elegante smaak.

Mooi droog, zonder agressief te zijn.

Heerlijke fraîcheur en prachtige lengte. Geen hout.

 

 

 

 

 

 

Spioenkop Chenin blanc “Sarah Raal” 2016
Afkomstig van 2 verschillende wijngaarden met een rotsige bodem. Vergist op tank, en daarna 3 maanden gerijpt op eikenhout. Eén van de weinige Chenin blancs in Elgin. De bodem reflecteert een koel klimaat wijn met mooie mineraliteit en puurheid. Mooi crispy met een schitterende kruidigheid. Ananas en peer aroma’s, met wat Mooie lengte, zeer puur en zuiver. Verwacht najaar 2017.

Spioenkop Chenin blanc “Johanna Brandt” 2016
Afkomstig van andere wijngaarden met een leisteen-rotsachtige bodem . Dit reflecteert mineraliteit en kracht in de stijl van deze wijn. Met een lage PH waarde heeft deze wijn een fantastische balans. Zuiver geur van fruit en bloesem, maar ook sinasappelachtig-citrus fuit. In smaak veel lagen van complexiteit met wat kruidigheid van de vaten, Citrus bloesem, grapefruit pitten samen met wat appel aroma’s. Ook pittige kruiden , mineraliteit en een prachtige zuurbalans maken deze wijn tot een top wijn. Enorme lengte op del afdronk. 8 tot 10 jaar houdbaar.  Verwacht najaar 2017.

Spioenkop Pinot Noir 2015
De eerste oogst Pino0t Noir was 2013. Elk jaar groeit de kwaliteit van de wijn. Zeer puur Pinot Noir in aroma’s. De 2015 is alweer een stap hoger naar mineraliteit en concentratie. In de geur veel lagen van koel pinot fruit met aroma’s van wilde bosbessen en geleiachtig fruit.

De geur biedt een fijn pallet van kleiachtige mineraliteit, charmant maar vlijmscherp herkenbaar.

In smaak een verrukkelijk spanning van violet en rijp fruit met goede ruggengraat en kruidigheid en fijne zuren.De beste jaargang die Koen tot nu toe maakte en een pure reflectie van Elgin.

 

 

 

 

Spioenkop Pinotage 2016  
Afkomstig van een bodem met schelpen en klei. Voor de 3e keer geproduceerd en voor Koen nog steeds een “rustig kind”.  Mooie donkere paarse kleur en in geur mooie aroma’s van grafiet met mineralen, violet en donker bos fruit.

Later meer rood zwarte bessen fruit en wat chili peper. Het is een elegante stijl van Pinotage, maar het bijzondere is dat de Pinot Noir herkenbaar is.

Medium body met een mooie intensiteit, puur en fijn zuur. Voor over 10-12 jaar. Verwacht najaar 2017.

 

 

 

 

 

 

 
Bezoek van Janna Rijpma-Meppelink aan Spioenkop in 2010:

 Naam estate: Spioenkop, regio Elgin (Overberg District)
Eigenaar: Koen en Hannelore Roose-Vandenaweele
Wijnmaker: Koen Roose
Eigendom: sinds 2005
Aantal hectares: 50, waarvan 10 hectare wijngaarden (met uitbreiding naar 20 hectare
Druiven: pinot noir, riesling, chenin blanc, chardonnay en de eerste pinotage-aanplant in Elgin
Aantal flessen: 10.000 sauvignon blanc (aangekochte druiven)
Het echtpaar Koen (1974) en Hannelore Roose (1973) kent elkaar vanuit de college-banken in Kortrijk. Beiden groeien op in West-Vlaanderen. De eerste kennismaking met Zuid-Afrikaanse wijnen tijdens een wijnproeverij in 1998 verandert voorgoed hun leven. West-Vlaanderen wordt in 2005 ingeruild voor Zuid-Afrika. Ze vestigen zich in het appelland Elgin, op het nog onontgonnen wijndomein Spioenkop. In spanning wachten ze op de ‘geboorte’ van hun eerste Spioenkop-wijn, gemaakt van hun eigen druiven, die in 2012 het daglicht zal zien.

Je moet bijna een speurhond zijn om het wijndomein Spioenkop te bereiken. Maar als je eenmaal de lange weg omhoog hebt gevonden presenteert zich een prachtige vlakte. Geen imposante wijnhuizen en kelders, maar hier heerst puur natuur en eenvoud. Alles is nog in aanbouw en ik voel me vereerd dat ik de eerste Nederlander mag zijn die hier haar voetstappen mag achterlaten. De wijngaarden, met jong aangeplante stokken worden afgewisseld met ravijnen, fynbos en een hallucinatoire zeegroene vijver.

Appelwalhalla wordt wijnparadijs
Koen en Hannelore tonen me met veel trots hun property. De hond (een Ridgeback) dartelt om me heen. Een koele wind verwaait de zwoele lucht. “Als ik hier in de ochtend buiten sta en de mist zie optrekken en mijn wijngaarden tevoorschijn zie komen, dan warmt mijn hart op. We zijn uit België vertrokken om wijn te gaan maken, maar het klimaat en het prachtige landschap is een mooie bonus. Het grappige is dat ik helemaal niet van appels hou en er nu midden in zit! Het was het meer dan waard om vijf jaar te hebben moeten wachten op een stuk grond in deze unieke koele Elgin Valley. Want het voormalige appelwalhalla is voorbestemd om de wijnregio van de toekomst te worden.”

Nadat ze de grond in 2005 hebben gekocht bewijst Spioenkop direct haar vruchtbare kwaliteiten. Hannelore wordt zwanger van hun eerste dochter Ypke. Drie jaar lang leeft Koen hier echter zonder zijn gezin, maar dit jaar (2010) zijn de twee belangrijkste vrouwen in zijn leven, definitief naar Zuid-Afrika gekomen.

Koen en Hannelore groeien op in West-Vlaanderen, vlakbij de Franse kust. Beiden gaan studeren in Kortrijk, waar Lore zich verlieft in de verlegen en enigszins mensenschuwe Koen. Het uitgaansleven, het bier en de liefde veranderen zijn persoonlijkheid en hij ontpopt zich tot een goed handelaar en redenaar. Tot dan staat zijn opleiding in de mechanische en technische wetenschappen nog mijlenver van zijn huidige passie en levenswerk. Maar de voormalige ingenieur turnt langzaam om richting wijn. “Lore’s ouders zijn zelfstandige ondernemers en zij stimuleerden ons om een bedrijf op te zetten. Alhoewel ik nog nooit wijn had gedronken, voelde ik er wel voor om een drankengroothandel te gaan beginnen.”

Wijngids onder de arm
De eerste wijnreisjes naar Schwarzwald en de Elzas worden gepland. En in 1995 volgt Koen de vinologen-opleiding. Met zijn ‘bijbel’ onder zijn arm (de wijngids van The Reader’s Digest’ die hij van zijn moeder krijgt), zit hij voor in de klas om zich volledig onder te dompelen in de wijn. Na twee jaar is hij meester-vinoloog en wordt hij uitgenodigd op het prestigieuze Château Le Pin. Een ervaring die hij nooit meer vergeet.

Maar een eigen wijnhandel was nog steeds niet in zicht en ondertussen verdient Koen de kost in een golfkartonfabriek, waar hij grappig genoeg wijndozen in elkaar moet zetten. “Mijn ambitie om iets in de wijn te beginnen werd met de dag groter. Frankrijk moest ik uit mijn hoofd zetten. Daarin was teveel concurrentie. Op een dag nam ik Lore, ondertussen mijn vrouw, mee naar een proeverij van Zuid-Afrikaanse wijnen. Die wijnen grepen ons, maar we waren allebei totaal onbekend met Zuid-Afrika en haar wijnmogelijkheden. Vele zondagen hebben we doorgebracht in de bibliotheek om zoveel mogelijk resiverhalen te lezen. De eerste faxen werden verzonden om audiëntie aan te vragen bij diverse beroemde wijnhuizen in De Kaap. We wilden importeur worden van Zuid-Afrikaanse wijnen.”

Acht in de portefeuille
Drie weken toeren ze door het Zuid-Afrikaanse wijnland. Buitenverwachting is de eerste van de vijftig die ze bezoeken. Uiteindelijk gaan ze met acht estates in hun portfolio terug naar België en korte tijd later gaan de eerste pallets met wijn op weg. Al hun spaargeld gaat op aan deze investering.“Ons bedrijf KoRoVa was 15 januari 2000 officieel. Veel stelde het nog niet voor. Ons huis was opslagruimte. De hele container was er opgeslagen. Je struikelde over de wijndozen. De rolluiken gingen naar beneden voor nieuwsgierige buren. Ik werkte van ’s ochtends vijf tot één in de middag in de fabriek. ’s Middags hing ik thuis aan de telefoon om de wijn aan de man te brengen.”

Bloeiende wijnbusiness
Pas in 2005 zegt Koen zijn fabrieksfunctie vaarwel. Ondertussen is hun wijnbusiness bloeiende. Er is een heuse winkel en een loods om de wijnen op te slaan en om te wonen, welliswaar drie jaar zonder keuken en toilet! Koen krijgt een uitnodiging om de oogst mee te maken op L’Avenir in Stellenbosch. Na drie maanden was zijn eigen oogst een kapotte rug en heel veel respect voor de mensen die ieder jaar dit zware werk doen. Drie achtereenvolgende jaren helpt hij bij de oogst in Zuid Afrika. De liefde voor het land en haar wijnen zwelt aan. Lore en Koen besluiten een stuk grond te kopen voor een vakantiehuis. In 2005 stort de appelindustrie in Elgin in en diverse plots komen daar plekken te koop. Binnen drie dagen kopen ze Spioenkop, vernoemd naar de identiek uitziende berg Spioenkop in Natal, waar in 1891 de oorlog werd uitgevochten tussn de Britten en de Boeren. Maar liefst 50 hectare groot. Het idyllische vakantiehuis is opeens een heus wijnbedrijf.

Waanzinnige pinotage
“Ik voel me hier op en top boer en kan mijn verstand op nul zetten om te gaan werken op gevoel. Hier kan ik iets unieks maken, de zielen van de diverse terroirs bloot leggen. Bovendien is de vriendschap tussen wijnmakers hier fantatstisch. Niet aleen het wijn maken, maar ook om erover te mogen praten maakt me zeer gelukkig. Ik ga zonder twijfel alleen voor kwaliteit en uniekheid en zoek het ultieme wauw-gevoel.”

“Ik wil dolgraag een waanzinnige pinotage maken. Voor mij interessant omdat de druif een vreemde combinatie is van de elgante pinot noir en de lellebel cinsault. Als je een goede pinotage wilt maken, die mijn inziens koeler van stijl en lichter van kleur moet zijn, moet je niet lui aangelegd zijn. De hoge ph in de druif moet onder controle komen, dat betekent dus iedere drie uur over pompen en zuurstof geven. Vertroetel de wijn als een pasgeboren baby. Besef wel dat na twee weken je ogen op de grond hangen!”

Toekomst in Ypke
Na de rondleiding blijkt dochter Ypke wakker uit haar middagslaapje. Ik vraag of ze haar zien als de toekomst van het bedrijf. “Dat zou natuurlijk schitterend zijn, maar ze is nog zo jong, dus dat is nog niet te voorspellen. Alhoewel, ze kijkt al aardig goed naar de kleur en vindt het heerlijk om de geur op te snuiven.”
Vanuit Spioenkop verloopt het contact met België goed. Skype vinden ze een geschenk uit de hemel. En ook via de website van hun bedrijf Korova volgen veel Belgen en Nederlanders dit stormachtige avontuur. “Ze vinden ons twee crazy Belgen en ik kan ze geen ongelijk geven. België blijft ons moederland en dat zal ook zo blijven. Toch ligt op dit moment mijn hart hier. De uitdaging om iets unieks te creëren en het gevoel te hebben dat je leeft, zal me hier houden.”

Fotogalerij